Bệnh uốn ván là một bệnh lý nặng do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra.


Vi khuẩn Clostridium

Vi khuẩn Clostridium tetani
(Nguồn từ http://phil.cdc.gov)

Các độc tố (chất độc) do vi khuẩn Clostridium tetani tiết ra sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, gây ra các triệu chứng co thắt cơ, đau và các vấn đề về thở.

Các biến chứng của bệnh bao gồm viêm phổi, gãy xương và rách cơ. Tử vong có thể xảy ra do suy hô hấp, tăng huyết áp, hạ huyết áp hoặc suy tim.

Bệnh lây lan như thế nào?


Uốn ván

Các bào tử của vi khuẩn uốn ván sống trong đất, đất bón phân, đặc biệt là phân ngựa. Nnhiễm khuẩn sẽ xảy ra khi bào tử của vi khuẩn uốn ván xâm nhập cơ thể thông qua các thương tổn trên da hoặc vết thương.

Các vết thương dễ dẫn đến nhiễm uốn ván bao gồm:

  • Gãy xương phức tạp (gãy xương hở );
  • Vết cắn của động vật;
  • Bất cứ dạng vết thương nào (chẳng hạn như đinh sắt bị rỉ hoặc gai đâm);
  • Bỏng hoặc các vết thương bị nhiễm bẩn với đất, bụi, phân ngựa hoặc dằm gỗ.

Đây chưa phải là danh sách đầy đủ. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ về nguy cơ bị uốn ván của gia đình bạn. Bệnh uốn ván không lây truyền trực tiếp từ người này qua người khác.

Những ai có nguy cơ bị nhiễm bệnh?

Tất cả những người chưa được miễn dịch kháng lại uốn ván đều có nguy cơ bị nhiễm bệnh, đặc biệt:

  • Những người làm việc với đất, ngựa, hoặc trong các môi trường bụi bẩn;
  • Khách lữ hành đến các quốc gia khó tiếp cận với các dịch vụ y tế;
  • Những người có nguy cơ cao bị các vết thương dễ mắc uốn ván;

Những đối tượng khác cũng có thể có nguy cơ bị uốn ván. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ về tình huống của bạn.

Các triệu chứng của uốn ván?

Các triệu chứng thường xuất hiện sau 3 đến 21 ngày sau nhiễm khuẩn. Hầu hết các trường hợp xuất hiện trong vòng 10 ngày sau nhiễm khuẩn. Nhìn chung, các triệu chứng sẽ xuất hiện sớm sau nhiễm khuẩn nếu như vết thương bị nhiễm nhiều vi khuẩn Clostridium tetani.

Các dấu hiệu và triệu chứng sớm bao gồm triệu chứng khó mở miệng (cứng hàm), khó nuốt, cứng và đau ở vùng cổ, vùng vai và các cơ ở sau lưng. Các triệu chứng khác có thể bao gồm co thắt cơ gây đau, khó thở và khó nói chuyện. Các trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong do suy hô hấp, tăng huyết áp, hạ huyết áp hoặc suy tim....

Các khuyến cáo về việc tiêm phòng vắc-xin

tiêm phòng vắc-xin uốn ván được khuyến cáoViệc tiêm phòng vắc-xin uốn ván được khuyến cáo cho tấ cả trẻ sơ sinh, trẻ em, trẻ vị thành niên và người lớn/người lớn tuổi. Liệu trình cơ bản gồm 3 – 4 mũi phụ thuộc vào khuyến cáo của từng quốc gia và sau đó tiêm nhắc lại mỗi 10 năm.

Ở nhiều quốc gia, vắc-xin uốn ván được sử dụng dưới dạng vắc-xin phối hợp giúp phòng ngừa thêm các bệnh lý khác có trong vắc-xin nhằm giảm số mũi tiêm và giảm đau cho trẻ.

Điều quan trọng là trẻ cần được tiêm đầy đủ liệu trình vắc-xin uốn ván đúng thời gian để duy trì tình trạng miễn dịch chống lại bệnh.

Tại Việt Nam, vắc-xin uốn ván được khuyến cáo tiêm ngừa cho tất cả trẻ nhỏ, 3 liều cơ bản lúc trẻ được 2, 3, 4 tháng và 1 liều nhắc lại lúc trẻ được 18 tháng.

Người lớn chưa bao giờ tiêm vắc-xin uốn ván thì nên đến gặp bác sĩ để biết thêm thông tin. Người lớn bị các vết thương có nguy cơ cao bị uốn ván cũng nên được tiêm vắc-xin uốn ván mũi nhắc lại nếu như họ chưa được tiêm nhắc lại trong vòng 5 năm vừa rồi.

Một số tác dụng phụ có thể xuất hiện sau khi tiêm vắc-xin. Vui lòng thảo luận với nhân viên y tế của bạn về những vấn đề bạn quan tâm và thông báo cho họ biết nếu bạn hoặc người thân của bạn xuất hiện các triệu chứng của các tác dụng phụ vì trong nhiều trường hợp có thể phải cần điều trị.

Thông tin tham khảo:

Australian Government Department of Health and ageing, The Australian Immunisation Handbook, 10th edition, 2013, pp.397-407

http://www.health.gov.au/internet/immunise/publishing.nsf/Content/Handbook10-home disclaimer

(được truy cập vào tháng 06/2013)