Ths. BS. Đặng Thị Kim Hạnh
Trưởng khoa kiểm soát Bệnh truyền nhiễm, Trung tâm y tế dự phòng Hà Nội

Vắc xin 6 trong 1 là gì?

Vắc xin 6 trong 1 được chỉ đinh tiêm chủng cơ bản và tiêm chủng nhắc lại cho trẻ em phòng chống các bệnh: Ho gà – Bạch hầu – Uốn ván – Bại liệt – Viêm gan B – Các bệnh viêm phổi, viêm màng não mủ… do Haemophilus influenzae tuýp B.

Có nhiều loại vắc xin 6 trong 1 trên thị trường, trong đó loại vắc xin được sử dụng lâu nhất đã được cấp phép lưu hành tại các nước Châu Âu kể từ năm 2000 với hơn 150 triệu liều được sử dụng trên toàn thế giới an toàn và hiệu quả.

Lịch tiêm 6 trong 1 như thế nào?

Tiêm vắc xin là biện pháp chủ động phòng bệnh. Vì vậy cần tiêm cho trẻ sớm khi trẻ chưa mắc bệnh và đã hết miễn dịch tự nhiên từ mẹ truyền cho con.

Với cùng một loại vắc xin, tại các quốc gia khác nhau có thể có lịch tiêm khác nhau vì phụ thuộc tình hình dịch bệnh tại quốc gia đó.

Tại Việt Nam, vắc xin 6 trong 1 cần tiêm theo lịch tiêm phòng bệnh Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván – Bài liệt – Hib do Bộ Y tế Việt Nam qui định tại Thông tư 38/2017/TT-BYT ngày 17/10/2017 về việc Ban hành danh mục bệnh truyền nhiễm, phạm vi và đối tượng phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc. Cụ thể là: lịch tiêm cơ bản là 03 mũi, mũi đầu tiên bắt đầu từ lúc trẻ tròn 02 tháng tuổi, hai mũi tiếp theo mỗi mũi cách nhau 1 tháng. Mũi nhắc lại được tiêm lúc 18-23 tháng.

Sau khi tiêm 6 trong 1 trẻ có thể gặp những phản ứng gì?

Sau khi trẻ tiêm vắc xin 6 trong 1, trẻ có thể có những phản ứng phản vệ giống như trẻ tiêm các loại vắc xin khác hoặc sử dụng bất kì một loại thức ăn, thuốc hoặc tiếp xúc với các yếu tố khác.

Các biểu hiện phản ứng phản vệ gặp sau tiêm có thể từ nhẹ đến nặng như: sốt; sưng, nóng, đỏ, đau tại vết tiêm; trẻ có thể quấy khóc, bỏ bú, đau bụng, nôn hoặc ỉa chảy; sưng đỏ mí mắt, nổi mề đay, ngứa; da xanh tái, môi tím, khàn tiếng, khó thở, thở nhanh, nông, khò khè hoặc thở rít; đái ít; co giật hoặc ngủ li bì hoặc lả người đi …

Tuy nhiên chỉ có một số rất ít trẻ có phản ứng sau tiêm như trên. Đại đa số trẻ sẽ có các phản ứng tại chỗ như sưng, nóng đỏ, đau tại vết tiêm, sốt nhẹ (<38,5 độ C), khó chịu, mệt mỏi, chán ăn là 1 phần của đáp ứng miễn dịch bình thường. Các phản ứng này thường nhẹ và tự khỏi trong 24 – 48 giờ sau tiêm.

Điều quan trọng là sau tiêm trẻ cần được ở lại các cơ sở tiêm chủng theo dõi trong vòng 30 phút và về nhà được cha mẹ theo dõi trong vòng 24 - 48 giờ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như trên và đưa trẻ đến ngay cơ sở khám chữa bệnh gần nhất để khám và điều trị kịp thời.

Tại sao trẻ phải tiêm vắc xin 6 trong 1?

Có 2 lí do trẻ cần tiêm vắc xin phòng bệnh Bạch hầu – Ho gà – uốn ván – Bại liệt – Viêm gan B – Hib:

- Đây là những loại bệnh truyền nhiễm bắt buộc trẻ phải sử dụng vắc xin để phòng bệnh tại Việt Nam (Theo Thông tư 38/2017/TT-BYT ngày 17/10/2017 về việc Ban hành danh mục bệnh truyền nhiễm, phạm vi và đối tượng phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc)

- Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh chủ động, rẻ tiền và hữu hiệu nhất. Nếu trẻ không được tiêm chủng, miễn dịch tự nhiên từ mẹ truyền sang sẽ không đủ bảo vệ cho trẻ trước các vi sinh vật gây bệnh trên và trẻ sẽ mắc bệnh và gặp các biến chứng, thậm chí dẫn đến tử vong do các bệnh trên gây nên.

- Trẻ luôn có nguy cơ nhiễm các vi sinh vật gây bệnh trên từ những người lớn sống xung quanh mình do họ có thể là người lành mang vi rút hoặc họ bị nhiễm bệnh nhưng triệu chứng không điển hình.

- Riêng với vắc xin 6 trong 1 khác với 1 số vắc xin 5 trong 1 hiện có trên thị trường hoặc của chương trình tiêm chủng mở rộng là cùng một mũi tiêm trẻ sẽ phòng được cả 06 bệnh nói trên. Vì vậy khi sử dụng vắc xin 6 trong 1 rất thuận tiện khi sử dụng không phải uống thêm bại liệt như vắc xin trong tiêm chủng mở rộng và tránh được rủi ro do tiêm vì phải tiêm thêm một mũi tiêm nữa nếu sử dụng vắc xin 5 trong 1.

Kết quả thực tế, qua hơn 30 năm hoạt động của chương trình tiêm chủng mở rộng tại Hà Nội. Với sự đóng góp của vắc xin 5 trong 1 tiêm chủng mở rộng và vắc xin 5 trong 1, 6 trong 1 của tiêm chủng dịch vụ, tại Hà Nội không còn ghi nhận các ca bệnh, uốn ván rốn, bại liệt, bạch hầu nào.

Tuy nhiên vẫn ghi nhận các ca bệnh Ho gà mà trẻ thường bị lây nhiễm do tiếp xúc với những người lớn xung quanh mình như mẹ, bà hoặc người giúp việc trong gia đình của trẻ. Qua theo dõi 391 bệnh nhân mắc bệnh Ho gà tại Hà Nội từ 2015 đến tháng 7/2018, cho thấy đại đa số trẻ bị mắc bệnh là do trẻ chưa tiêm chủng hoặc chưa tiêm chủng đầy đủ vắc xin phòng bệnh Bạch hầu – Ho gà – uốn ván – Bại liệt – Viêm gan B – Hib nói trên.

Vì vậy, muốn trẻ có một cơ thể khỏe mạnh, các cha mẹ hãy nên cho con đi tiêm chủng các loại vắc xin hiện có trên thị trường nói chung và vắc xin 6 trong 1 nói riêng đúng thời điểm bắt đầu, đúng thời điểm nhắc lại, và càng sớm càng tốt nếu nhỡ lịch và đủ mũi cơ bản, mũi nhắc lại.

Vắc xin 6 trong 1 còn chứa thành phần ho gà vô bào với nhiều thành phần kháng nguyên tinh chế, ít gây sốt và ít tác dụng phụ hơn. Những phản ứng sau khi tiêm đa phần tồn tại trong một thời gian ngắn. Việc sử dụng vắc xin 6 trong 1 hơn 10 năm qua và hơn 150 triệu liều vắc xin đã tạo được hiệu quả cao lâu dài và an toàn cho trẻ nhỏ. Vắc xin đã được cấp phép lưu hành tại các nước Châu Âu và nhiều nước phát triển khác1 . Điều này cũng chứng minh bằng thực tế về hiệu quả lâu dài của vắc xin không chỉ bằng những số liệu quả nghiên cứu.

Thông tin tham khảo:

1. http://www.publichealth.hscni.net/sites/default/files/The%20hexavalent_DTaP_IPV_Hib_HepB_combo_factsheet_0.pdf
VN/INFH/0045/18 CCNB 24/09/2018